Document Type : Original Article


  1. ابطحی،‌ عبدالحمید؛ «آنارشیسم معرفتی: ره‌آوردی از علم‏شناسی فایرابند»؛ ذهن، ش17، زمستان 1383، ص39-64.
  2. احمدی،‌ بابک؛ کتاب تردید؛ تهران: نشر مرکز، 1374.
  3. اسلامی، سیدحسن و محمد بیابانی؛ مناظره در باب «بررسی عقل دینی»؛ وبگاه موسسه فرهنگی فهیم،http://fahimco.com/Post/Details/3071، اردیبهشت 1390.
  4. ایزدپور، محمدرضا؛ «آسیب‌شناسی شناخت در پرتو شکاکیت و نسبیت مدرن»؛ ذهن، ش45، زمستان 1390، ص99-120.
  5. بهزادی بیرک علیا، زهرا؛ «نسبی‌گرایان فرهنگی و حقوق بشر آسیایی»؛ پگاه حوزه، ش314، 1390، ص20-24.
  6. پارسا، علیرضا؛ «رویارویی جهان‌گرایی و نسبیت‌گرایی فرهنگی چالش پایدار حقوق بشر»؛ اطلاعات سیاسی و اقتصادی، ش165-166، خرداد و تیر 1380، ص58-69.
  7. پارسانیا، حمید؛علم و فلسفه؛ تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، 1388.
  8. گروه نویسندگان؛ «تبیین واژگان فلسفی»؛ ذهن، ش10، پاییز 1388، ص154-148.
  9. جوادی آملی، عبدالله؛ شریعت در آینه معرفت؛ ویرایش حمید پارسانیا؛ قم: اسراء، 1386.

10. جوادی، محسن و مصطفی سلاطین؛ «گزارش و تحلیل دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی درباره نسبی‌گرایی اخلاقی»؛ اخلاقی وحیانی، ش1، پاییز 1391، ص73-100.

11. خسروپناه، عبدالحسین؛ «استاد مطهری و نقد نسبی‌گرایی»؛ پگاه حوزه، ش128، 1383، ص20-25.

12. ـــــــ؛ «آسیب‌شناسی معرفت‌شناختی علوم انسانی»؛ کتاب نقد، ش55-56، تابستان و پاییز 1389، ص179-202.

13. راود راد، اعظم؛ «نقدی بر دیدگاه کارل مانهایم در جامعه‌شناسی معرفت»؛ حوزه و دانشگاه، ش11و12، پاییز 1376، ص51-63.

14. ریتزر،‌ جرج؛ نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر؛ ترجمة محسن ثلاثی؛ تهران: نشر علمی، 1374.

15. زیباکلام،‌ سعید؛ «علم‌شناسی کوهن و نگرش گشتالتی»؛ حوزه و دانشگاه، ش34، بهار 1382، ص10-28.

16. سرل، جان؛ «ابطال نسبی‌گرایی»؛ ویرایش زهیر باقری نوع‌پرست؛ چشمانداز ایران، ش98، تیر و مرداد 1395، ص54-56.

17. طباطبائی، سید محمدحسین؛ نهایة الحکمة؛ چ1، قم: دارالعلم، 1391.

18. عارفی، عباس؛ «معرفت و گونه‌های رئالیسم»؛ ذهن، ش14، زمستان 1382، ص41-62.

19. ـــــــ؛ «تاریخچة نسبی‌گرایی در فلسفة علم»؛ ذهن، ش19، زمستان 1383، ص139-144.

20. ـــــــ؛ مطابقت صور ذهنی با خارج؛تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، 1388.

21. عشاقی اصفهانی، حسین؛ نانمایی، شکاکیت و نسبیت‌گرایی؛ قم: مرکز مدیریت حوزة علمیة قم، 1384.

22. علی‌زمانی، امیرعباس و محمدرضا قائمی‌نیک؛ «واقع‌گرایی یا ناواقع‌گرایی زبان دینی با تأکید بر آرای د.ز. فیلیپس و راجر تریگ»؛ اندیشه دینی، ش39، تابستان1390، ص43-68.

23. فرشته صنیعی، فرشاد؛ «معرفی کتاب بر ضد نسبی‌گرایی»؛ ذهن، ش10، زمستان 1388، ص139-144.

24. فی، برایان؛ پارادایم‌شناسی علوم انسانی؛ ترجمة مرتضی مردیها؛ تهران: پژوهشکدة مطالعات راهبردی، 1383.

25. قربانپور لزرجانی، علی؛ «بررسی انتقادی جامعه‌شناسی معرفت کارل مانهایم از منظر فلسفة صدرایی»؛ پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد رشته علوم اجتماعی، قم: دانشگاه باقرالعلوم†، 1391.

26. کاپلستون، فردریک چارلز؛ تاریخ فلسفه؛ ج1، چ4، ترجمة سید جلال‌الدین مجتبوی؛ تهران: سروش و انتشارات علمی و فرهنگی، 1380.

27. کچویان، حسین؛ «بحران معرفت‌شناسی تجدد و علم بومی یا غیرتاریخی، معضله جمع متناقضین»؛ کتاب ماه علوم اجتماعی، ش46 و 47، دی و بهمن 1390، ص2-4.

28. کوزر، لوئیس آلفرد؛ زندگی و اندیشة بزرگان جامعه‌شناسی؛ ترجمة محسن ثلاثی؛ چ19، تهران: نشر علمی، 1393.

29. گادفری‌اسمیت، پیتر؛ درآمدی بر فلسفة علم؛ ترجمة نواب مقربی؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1392.

30. لگن‌هاوزن،‌ محمد؛ «مصاحبه با دکتر لگن‌هاوزن»؛ مصاحبه‌کننده حدادی؛ رایانامه، [بی‌جا]: [بی‌نا]، شهریور 1394.

31. محمدپور، احمد؛ روش در روش؛ تهران: جامعه‌شناسان، 1389.

32. مصباح یزدی، محمدتقی؛ آموزش فلسفه؛ تهران: ج1، چ2، سازمان تبلیغات اسلامی، 1379.

33. مطهری، مرتضی؛ اسلام و نیازهای زمان؛ 2ج، تهران: ‌صدرا، 1386.

34. موسوی کریمی، میرسعید؛ «عقلانیت، معرفت علمی و فلسفة علم توماس کوهن»، ذهن، ش10، زمستان 1381، ص57-88.

35. میرباقری، سیدمحمدمهدی؛جهت‌داری علوم از منظر معرفت‌شناختی؛ چ2، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1389.

36. واعظی، احمد؛ درآمدی بر هرمنوتیک؛ تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، 1386.

37. ـــــــ؛ «از نسبی‌گرایی مفهومی تا نسبیّت حقیقت و صدق»؛آیینحکمت، ش15، بهار 1392، ص179-207.

38. ویلیامسون، تیموتی؛ «چرا نسبی‌گرایی جذاب است؟: نقد تیموتی ویلیامسون به نسبی‌گرایی»؛ ترجمة زهیر باقری نوع‌پرست؛ وبگاه خبرگزاری مهر، https://www.mehrnews.com/news/2567398/، تاریخ ۲۵/2/۱۳۹۴.

  1. Baghramian، Maria & Adam Carter; “Relativism”; Stanford Encyclopedia of Philosophy, ed. Edward N. Zalta; https://plato.stanford.edu/entries/ relativism, 2015.
  2. Baghramian, Maria; Relativism; London, New York: Rutledge, 2004.
  3. Carson, Thomas; “An Approach to Relativism”; Teaching philosophy, Vol.22, Issue 2, June 1999, pp.161-184.
  4. Craig, Edward; “Relativism”; Routledge Encyclopedia of Philosophy;https://www.rep.routledge.com/articles/thematic/relativism/v-1. Copyright © 1998-2019 Routledge, 1998.
  5. Donnelly, Jack; International Human Rights; 2nd Ed., Westview Press, 1998.
  6. Harre, Rom & Micha Krausz; Varieties of Science: Cutting Nature at its Sams; Oxford: Oxford University Press, 1996.
  7. Kölbel, Max; “Faultless disagreement“; Proceedings of the Aristotelian Society, Vol.104, No.1, 2004, pp.53-73,
  8. ـــــــ; “Gelobal Relativism and self refutation”; in A companion to relativism, ed. steven Hales; Wiley-Blackwell, 2011.
  9. Kuhn, T. S; The Structure of Scientific Revolutions; Chicago and London: The University of Chicago, 1996.
  10. Sankey, Havard; “Five Varieties of Cognitive Relativism”; Cogito; Vol.7, No.2, 1993, pp.106-111.
  11. Swoyer, Chris; “Relativism”; Stanford Encyclopedia of Philosophy, ed. Edward N. Zalta; Summer 2003.
  12. Tsekeris, Charalambos; “Relationalism in Sociology: theoretical and methodological elaborations”; Philosophy, sociology and history; Vol.9, issue.1, 2010, pp.139–  148.