1
استادیار گروه زبان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس
2
دانشیار گروه زبان شناسی/دانشگاه تربیت مدرس
3
دانشجوی دکتری زبان شناسی/دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
یکی از علوم کاربردی در پژوهشهای قرآنی، بهرهگیری از علم معناشناسی در این پژوهشهاست. در این پژوهش تلاش بر این است که یکی از مصادیق قوة نطق در انسان یعنی مشتقات واژة «نطق» در قرآن بررسی شود. نکتهای که در زمینة کاربرد این واژه در زبان قرآن کریم مطرح میباشد، این است که مشتقات این واژه در زبان قرآن کریم برای اشاره به سخنگفتن غیرانسان نیز به کار رفته است و این در حالی است که زبانشناسان و واژهشناسان عرب کاربرد این واژه و مشتقات آن را ویژة انسان دانستهاند. نتایج بهدستآمده از تحلیل دادهها در چارچوب نظریۀ تلفیق مفهومی مؤید این واقعیت است که کاربرد مشتقات «نطق» برای اشاره به سخنگفتن غیرانسان در زبان قرآن کریم به منظور تقریب ذهن بشر به حقایق غیرمادی با واسطة اشیا و پدیدههای ملموس و عینی جهان مادی است. قرآن کریم برای بیان مفاهیم انتزاعی همچون روشن شدن حقایق بر انسان در روز قیامت، از تلفیق مفاهیم عینی و ملموس بهره برده است.