ذهن

ذهن

بررسی انتقادی نسبت فلسفۀ ذهن کانت و فلسفۀ ذهن معاصر با تأکید بر کارکردگرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمدمهدی مقدس 1
علی فتح طاهری 2
1 دانشجوی دکتری فلسفه معاصر، گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران
2 عضو هیئت علمی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
چکیده
این مقاله قصد دارد تا با بیان اجمالیِ فلسفه ذهن کانت، در بخش اول، تأثیر آن در فلسفه ذهن معاصر، و در بخش دوم، تأثیر و نسبت آن با کارکردگرایی را مورد بررسی و نقد قرار دهد. از مهمترین مواردی که در آن فلسفه ذهن معاصر متأثر از اندیشه‌های کانت بوده عبارت‎اند از: (1) لزوم وضع نوعی ساختار ضروری برای اندیشه و تجربه. (2) ارتباط میان صورت‌های آگاهی و خودآگاهی. (3) کنار نهادن خودِ دکارتی که ناظر به بحث کانت در نقد روان‌شناسی عقلانی است. (4) تفکیک حس از فاهمه در کانت پیشگام مسئله تجربه در نظریات جدید درباره آگاهی است. همچنین در بخش دوم، نشان می‎دهیم که اگرچه میان کارکردگرایی و فلسفه ذهن کانت شباهت‎هایی وجود دارد، اما روایت کارکردگرایانه بسیاری از مفاهیم اساسیِ فلسفه وی ازجمله برخی کیفیات ذهنی و معماری استعلایی آن، و توجه به هستی‎شناسی طبیعت ذهن را کنار می‌گذارد. از نظر ما، هر خوانشی از جمله خوانش کارکردگرایانه از کانت، برای اینکه اصیل تلقی شود، بایستی دارای دو شرط اساسی باشند: (1) با مهمترین آموزه‎های کانت که عبارت است از روش استعلایی و التزامات آن، در تعارض نباشد. و (2) زمینه تاریخی مباحث کانت و تطور زمانی مفهوم مد نظر را مورد توجه قرار دهد.
کلیدواژه‌ها
کانت
فلسفه ذهن
کارکردگرایی
ادراک نفسانی
آگاهی
خود آگاهی
شناخت
  1. کانت، ایمانوئل (1396). نقد عقل محض. ترجمه بهروز نظری، ویراست دوم، تهران: ققنوس.
  2. Allais, L. (2007). Kant’s Idealism and the Secondary Quality Analogy. Journal of History of Philosophy, 45 (3), 459–84.
  3. Allais, L. (2009). Kant, non-conceptual content and the representation of space. Journal of the History of Philosophy, 47 (3), 383-413.
  4. Ameriks, K (2006). Kant and the Historical Turn: Philosophy as Critical Interpretation. Oxford: Oxford University Press.
  5. Barnes, Jonathan, ed. (1991). Complete works of Aristotle. The revised Oxford translation, Vol.1, Princeton University Press.
  6. Bennett, Jonathan (1996). Kant's Analytic. Cambridge: Cambridge University Press.
  7. Block, Ned J. (1982). Functionalism. Studies in Logic and the Foundations of Mathematics,104. Elsevier, 519-539.
  8. Brook, A. (1994). Kant and the Mind. Cambridge: Cambridge University Press.
  9. Chalmers, D. J. (1995). Facing up to the problem of consciousness. Journal of Consciousness Studies, 2 (3), 200-219.
  10. Chignell, Andrew (2014). Modal Motivations for Noumenal Ignorance: Knowledge, Cognition, and Coherence. Kant-Studien, 105 (4), 573-597.
  11. Ginsborg, H (2008). Was Kant a Nonconceptualist?. Journal of Philosophical Studies, 137, 65-77.
  12. Gomes, Anil & Stephenson, Andrew (2016). On the Relation of Intuition to Cognition. In: Dennis Schulting, Kantian Nonconceptualism, London: Palgrave Macmillan, 53-79.
  13. Gomes, A. (2017). Kant, the Philosophy of Mind and Twentieth-Century Analytic Philosophy. in: Kant and the philosophy of mind, Edited by Anil Gomes and Andrew Stephenson, Oxford University Press.
  14. Griffith, Aaron M (2012). Perception and the categories: A conceptualist reading of Kant's Critique of Pure Reason. European Journal of Philosophy, 20 (2), 193-222.
  15. Hanna, R. (2004). Kant and the Foundations of Analytic Philosophy. Oxford: Clarendon Press, Oxford University Press.
  16. Hanna, R. (2005). Kant and nonconceptual content. European Journal of philosophy, 13 (2), 247-90.
  17. Hanna, R. (2008). Kantian Non-Conceptualism. Philosophical Studies, Volume 137, 41-64.
  18. Kant, I. (1998). Critique of Pure Reason. p. Guyer and A. W. Wood (eds./trans.), Cambridge: Cambridge University Press.
  19. Kant, I. (1992). Lectures on Logic, J. Young (ed./trans.), Cambridge: Cambridge University Press.
  20. Kant, I. (2002). False Subtlety of the Four Syllogistic Figures Demonstrated. in: Theoretical Philosophy: 1755–1770, D. Walford and R. Meerbote (eds./trans.), Cambridge: Cambridge University Press.
  21. Kant, I. (2007). Anthropology, History, and Education. B. Louden and G. Z ِ ller (eds.). M. J. Gregor, p. Guyer, R. B. Louden, H. Wilson, A. W. Wood, G. Z ِ ller, A. Zweig (trans.), Cambridge: Cambridge University Press.
  22. Kim, J. (2011). Philosophy of mind. Published by Westview Press, A Member of the Perseus Books Group.
  23. Kitcher, P. (1990). Kant’s Transcendental Psychology. New York: Oxford.
  24. Kitcher, P. (2006). Kant’s philosophy of the cognitive mind. In: The Cambridge companion to Kant and modern philosophy, edited by Paul Guyer, Cambridge University Press.
  25. Kitcher, P. (2011). The Unity of Kant’s Active Thinker. In: Transcendental Philosophy and Naturalism, edited by Joel Smith and Peter Sullivan, Oxford University Press, 55-73.
  26. Klass, G. (1999). Interpretation, Apperception and Judgment: An Inquiry Into Kant and Contemporary Philosophy of Mind. Dissertation, New School for Social Research.
  27. Locke, John (1975). An Essay Concerning Human Understanding. ed. P. H. Nidditch, Oxford: Clarendon Press.
  28. Longuenesse, B. (1998). Kant and the Capacity to Judge. Princeton, N. J: Princeton University Press.
  29. Longuenesse, B. (2017). I, Me, Mine: Back to Kant, and Back Again. Oxford University Press.
  30. McDowell, John (1998). The Woodbridge Lectures: Having the World in View, Sellars, Kant, and Intentionality. Journal of Philosophy, 95, 431-491.
  31. McCormick, M. (2003). Questions about functionalism in Kant's philosophy of mind: lessons for cognitive science. Journal of Experimental & Theoretical Artificial Intelligence, 15 (2), 255-266, DOI: 10.1080/0952813021000055180.
  32. Meerbote, R. (1991). Kant’s functionalism. in: Historical foundations of cognitive science, Edited by J-C. Smith, 161-187. DOl: 10.1007/978-94-009-2161-0.
  33. Moore, G. E. (2011). GE Moore: early philosophical writings. eds Thomas Baldwin and Consuelo Preti, Cambridge: Cambridge University Press.
  34. Nagel, T. (1974). What is it like to be a bat?. Philosophical Review, 4, 435-450.
  35. Putnam, Hilary (1998). Strawson and Skepticism. In: Lewis Edwin Hahn, The Philosophy of PF Strawson, La Salle, IL: Open Court.
  36. Ravenscroft, Ian (2005). Philosophy of mind: A beginner's guide. Oxford University Press, USA.
  37. Rorty, R. (1982). Contemporary philosophy of mind. Synthese, 53, 323-348.
  38. Schulting, D. (2017). Apperception, Self-Consciousness, and Self-Knowledge in Kant. in: The Palgrave Kant Handbook, Palgrave Handbooks in German Idealism, 139-161, DOI 10.1057/978-1-137-54656-2_7.
  39. Sellars, W. (1974). this I or he or it (the thing) which thinks, In: W. Sellars (ed), Essays in Philosophy and Its History, (Dordrecht: Reidel), 62–90.
  40. Sellars, Wilfrid (1975). Logical Subjects and Physical Objects-Symposium. Philosophy and Phenomenological Research,17 (4), 458-472.
  41. Shields, C. (1991). The first functionalist. in: Historical foundations of cognitive science, Edited by J-C. Smith, 19-33, DOl: 10.1007/978-94-009-2161-0.
  42. Strawson, P. F.( 1966). The Bounds of Sense: An Essay on the Critique of Pure Reason. London: Methuen & Co. Ltd.
  43. Strawson, P. F (1966). A Bit of Intellectual Autobiography. In: Hans-Johann Glock, Strawson and Kant, Oxford: Oxford University Press, 2003.
  44. Tester, S. (2014). Kant’s Metaphysics of Mind and Rational Psychology. (Dissertation), University of Berlin.
  45. Tolley, C. (2013). The Non-Conceptuality of the Content of Intuitions: A New Approach. Journal of Kantian Review, 18 (1), 107-136.
  46. Wiryomartono, Bagoes (2018). Kant's Apperception and Philosophy of Mind. DOI: 10.13140/RG.2.2.19758.20806.
  47. Wolff, R. P. (1963). Kant's Theory of Mental Activity. Cambridge, MA: Harvard University Press, 133-134.

Wolff, C. (2009). Rational Thoughts on God, the World and the Soul of Human Beings, Also All Things in General (1720). in: Kant’s Critique of Pure Reason: Background Source Materials, edit & trans by Eric Watkins, Cambridge University Press, 7-53