ذهن

ذهن

الزام دوگانه‌انگار ویژگی به دوگانه‌انگاری جوهری از طریق اختلاف ساحت ذهن و فیزیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی ره
2 دکترای علوم اعصاب. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی آجا. مرکز تحقیقات علوم شناختی و رفتار
3 دکتری فلسفه تعلیم و تربیت، مدرس گروه علوم اجتماعی دانشگاه افسری امام علی (ع)
چکیده
دوگانه‌انگار ویژگی در جوهر فیزیکالیست است و در ویژگی دوگانه گراست؛ یعنی درعین‌حال که انسان را جوهراً فیزیکی می‌داند ولی قائل است جوهر مذکور حامل دو گونه ویژگی فیزیکی و غیرفیزیکی (ذهنی) است. ویژگی فیزیکی آن است که علم فیزیک بدان دسترسی دارد و در مورد آن نظریه‌پردازی می‌کند در مقابل، ویژگی ذهنی خارج از دسترس علم فیزیک است. اگر اثبات کنیم هر امر ذهنی در ساحت وجودیِ ذهن رخ می‌دهد و هر امر فیزیکی در ساحت وجودیِ فیزیک رخ می‌دهد، لازمه دوگانه‌انگاری ویژگی این می‌شود که ویژگی ذهنی در یک ساحت از وجود و جوهر فیزیکی آن، در ساحت دیگر از وجود تحقق یابد. مقاله حاضر قائل به نامعقولت لازمه مذکور است چراکه ویژگی یک جوهر از مراتب وجودی آن جوهر بوده و هم‌مرتبه با جوهرش است و باید با جوهر خود هم-ساحت باشد؛ پس اگر ویژگی‌ای، ذهنی بود؛ یعنی در ساحت ذهن تحقق یافت، نشان‌دهنده این است که جوهری مناسب (صرف‌نظر از جوهر فیزیکی) در همان ساحت وجودی متحقق است؛ پس لازمه صدق دوگانه‌انگاری ویژگی تحقق دوگانه‌انگاری جوهری است
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. ابن‌سینا، شیخ الرئیس (1404ق). الاهیات شفا. قم: مکتبة آیت‌الله مرعشی.
  2. ابن‌سینا، شیخ الرئیس (1404ق).التعلیقات. تحقیق عبدالرحمن بدوی. بیروت: مکتبة الاعلام الاسلامی، 1404ق.
  3. ارسطو (1337). متافیزیک (مابعدالطبیعه). ترجمه شرف‌الدین خراسانی، تهران: حکمت.
  4. استولجر، دنیل (1394). فیزیکالسیم. ترجمه یاسر پوراسماعیل، تهران: ققنوس.
  5. پوراسماعیل، یاسر (1393). حذف­گرایی در فلسفه ذهن. ترجمه یاسر پوراسماعیل، قم: انتشارات پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی.
  6. سبزواری، هادی بن مهدی (1369-1379). شرح منظومه. تصحیح و تعلیق حسن زاده آملی، تحقیق و تقدیم مسعود طالبی، تهران: نشر ناب.
  7. صدرالمتألهین (1981م). الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة. بیروت: دار احیاء التراث.
  8. طباطبایی، محمد حسین (1392). نهایة الحکمة. قم: مؤسسه امام خمینی.
  9. عبودیت، عبدالرسول (1395). حکمت صدرایی به روایت علامه طباطبایی. قم: انتشارات مؤسسه امام خمینی (ره).
  10. عبودیت، عبدالرسول (1385). در آمدی به نظام حکمت صدرائی. ج 2-3، تهران: سمت، ، چاپ اول.
  11. کرجی، علی (1388). اصطلاحات فلسفی و تفاوت آنها با یکدیگر. قم: بوستان کتاب.
  12. مایکل تای (1393). فلسفه آگاهی. ترجمه یاسر پوراسماعیل، تهران: حکمت.