دانشیار گروه معرفت شناسی و علوم شناختی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده
«ذاتگرایی جدید» مابعدالطبیعه جدیدی است که با احیاء ذاتگرایی قدیم، بسط ذات و خواص ذاتی(واقعیت و خواص واقعی) به ذوات و خواص ذاتی جوهری، رویدادی، فرایندی، رابطهای، و خاصیتی، بسط آنها به ذوات و خواص ذاتی طبق واقع و طبق قول، و ابتناء ذوات و خواص ذاتی طبق قول بر طبق واقع، به نحوی واقعبینانه، توانسته است، از سویی، به ذاتگرایی در علوم طبیعی و انحاء ذوات و خواص ذاتی طبق واقع راه یابد و، از سوی دیگر، اعتباریات در علوم اجتماعی را، در مقام انحاء ذوات و خواص ذاتی طبق قول و قرارداد، محصول انحاء ذوات و خواص ذاتی واقعی و بخصوص محصول قوای علّی و فراعلّی آدمی دیده و نشان دهد که قراردادها و الزامات اجتماعی و اخلاقی(عام) نه صرف توافق و قرارداد بین انسانها بلکه محصول ذات و سرشت آدمی و ایدهآلهای اجتماعی برخاسته از سرشت آدمیاند و از این روی به جای اینکه صرف قرارداد باشند در ذات و سرشت انسانها ریشه دارند و بنابراین نه محلی و نسبی بلکه جهانی و مطلقاند .