درباره وجدان از ابعاد مختلف معناشناختی، هستیشناختی و معرفتشناختی، و در معرفتشناسی وجدان از مباحث متعددی از جمله معرفت وجدان بهحسن و قبح اخلاقی میتوان بحث کرد. اینکه آیا میتوان وجدان را یکی از راههای شناخت احکام اخلاقی دانست؟ ویژگیهای معرفت وجدان اخلاقی چیست و چه تفاوتی با معرفت عقلی دارد؟ اقسام آن کدام است و از چه اعتبار معرفتی برخوردار است؟ این مقاله با استفاده از آثار و اندیشههای علامه جعفری و با روش توصیفی تحلیلی بهپاسخ سؤالات مذکور پرداخته و بهاین نتایج دست یافته است که وجدان یا همان نفس انسانی است و یا یکی از قوای نفس. در صورت دوم، یا قوه تحریکی مراد است یا قوه ادراکی. در صورت دوم، معرفتش یا حصولی است و یا حضوری. در صورت حصولی بودن، اگر مطابق با واقع باشد، معتبر است و در صورت حضوری بودن بهدلیل اتحاد عالم با معلوم، خطا در آن ناممکن است. معرفت وجدان، هرچند شخصی است اما بهدلیل صدور احکام کلی برخاسته از سرشت مشترک همه انسانها، بهنسبیگرایی اخلاقی منتهی نمیشود.
