ذهن

ذهن

کاستی‌های ابتناء در تبیین نوخاستگی ویژگی‌های ذهنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره
2 دانشیارگروه فلسفۀدین و کلام، مؤسسۀآموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)،قم،ایران.
چکیده
مسئله‌ی رابطه‌ی ذهن و بدن، همواره یکی از بنیادین‌ترین و پیچیده‌ترین مسائل در فلسفه‌ی ذهن بوده است و مفهوم ابتناء یکی از مفاهیمی است که در تبیین این رابطه، به‌ویژه در زمینه‌ی چگونگی پدید آمدن ویژگی‌های ذهنی از ویژگی‌های فیزیکی، مورد توجه قرار گرفته است. در این نوشتار تلاش شده است تا ابعاد مختلف ابتناء، از معنا، پیشینه، مولفه‌ها و نسبت آن با نوخاستگی توصیف و تحلیل شود. از نوخاستگی به‌عنوان یک دیدگاه متافیزیکی درباره‌ی پیدایش ویژگی‌های سطح بالا مانند آگاهی از سطوح پایه مانند فرایندهای فیزیکی، تحلیل‌هایی صورت گرفته که ابتناء یکی از آنهاست. مقاله حاضر در راستای تحلیل رابطه ابتنایی از نوخاستگی نشان می‌دهد که گرچه ابتناء می‌تواند همبستگی میان ویژگی‌های سطوح را توصیف کند، اما فاقد توان تبیینی لازم برای تحلیل متافیزیکی و هستی‌شناختی دقیق این رابطه است و با چالش‌هایی مواجه می‌گردد. در پایان مقاله نشان داده می‌شود که برای تبیین قوی نوخاستگی و دفاع از استقلال علّی سطوح نوخاسته، ابتناء به‌تنهایی کافی نیست و باید به نظریات دقیق‌تر و جایگزین روی آورد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


منابع و مآخذ

1.    تحویل‌گرایی و فیزیکالیسم، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
2.    خوش‌نویس، یاسر (1394). نوخاستگی و آگاهی، تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
3.    دلفانی، یاسر؛ همتی‌مقدم، احمدرضا؛ مثمر، رضا؛ سادات‌منصوری، محمد (1399). «استدلال تصورپذیری زامبی: یک نتیجه هستی‌شناختی برای آگاهی پدیداری»، تازه‌های علوم شناختی، س22، ش3، صص 105-113.
4.    صبوحی، علی (1385). «معناشناسی دو بعدی و برهان تصورپذیری»، ذهن، ش 27، ص 25-38.
5.    طوسی سعیدی، مسعود؛ حسینی، حسن (1399). «تبیین ناسازگاری‌های هستی‌شناسانه نوخاسته‌گرایی و فیزیکالیسم؛ و پیشنهاد یک موضع جدید نوخاسته گرایانه»، تأملات فلسفی، س 10، ش 24.
6.    غیاثوند، مهدی (3198). «مفهوم متافیزیکی فرارویدادگی و زندگی پس از مرگ» (در تأثیر فرارویدادگی حالات ذهنی بر حالات مغزی عصب شناختی بر مسئله امکان زندگی پس از مرگ)، فلسفه و کلام اسلامی، س 52، ش 1.
7.    مسلین، کیت (1391). درآمدی به فلسفه ذهن، تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
8.    همازاده، مهدی (1393). «ناکارآمدی نظریه‌ ابتناء در تبیین علیت ذهنی»، اندیشه دینی، دوره 14، ش 51.