1
استادیار، گروه روش شناسی و مبانی معرفتی دانش کلام، پژوهشکده کلام اهل بیت علیهم السلام، پژوهشگاه قرآن و حدیث قم، قم، ایران
2
دانشجوی دکتری رشته علوم نهج البلاغه دانشگاه قرآن و حدیث
10.22034/zehn.2026.2053715.2093
چکیده
این پژوهش با رویکرد زبانشناسی شناختی و تمرکز بر استعاره مفهومی بر مبنای نظریه لیکاف و جانسون، کاربردهای استعاری «منار» و «مناره» در نهجالبلاغه را بررسی کرده است. استعاره مفهومی بهعنوان ابزاری قدرتمند، مفاهیم انتزاعی را از طریق مفاهیم ملموس انتقال میدهد و به درک عمیقتر کلام امام علی علیه السلام کمک میکند. نتایج نشان میدهد منار نمادی از هدایت و روشنگری است و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، امیرالمؤمنین علیه السلام، اهلبیت علیهم السلام و دین اسلام بهعنوان منارهای هدایت معرفی شدهاند. این استعارهها ویژگیهایی مانند نمایانبودن، روشنیبخشی و مشخصکردن مرزهای الهی را برجسته میکنند. شناخت منار هدایت به حفظ مسیر تقوا و جلوگیری از گمراهی کمک میکند. عواملی مانند مندرسشدن منار در دوران جاهلیت، دنیاپرستی و فتنه، موانع اصلی هدایت هستند. این پژوهش با تحلیل نگاشتهای استعاری، نقش منار را در نشانه های هدایت بررسی کرده و نشان میدهد که استعارههای مفهومی به درک عمیقتر مفاهیم در نهجالبلاغه کمک میکنند.
