1
گروه مطالعات قرآن و حدیث پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
2
گروه فلسفۀ علم دانشگاه صنعتی شریف تهران
چکیده
در مطالعات میانرشتهای قرآن و علوم، نخستین پرسشی که به ذهن پژوهشگران خطور میکند این است که آیا اساساً بهرهگیری از قرآن در بررسی امور مربوط به این علوم، چه در حیطۀ مبانی و چه در حیطۀ مسائل آن، امکانپذیر است یا نه؟ این تحقیق به دنبال امکانسنجی بهرهگیری از آموزههای قرآن در حوزۀ مبانی علم فیزیک به عنوان پایهایترین علم در میان دیگرعلوم طبیعی است. به همین دلیل، ابتدا ماهیت متافیزیکی مبانی علوم فیزیکی در تلقیهای مختلفی که از مفهوم متافیزیک وجود دارد، نشان داده میشود؛ سپس دربارۀ جامعیت و منبعیت قرآن در مسائل متافیزیکی صحبت میشود و سرانجام با ارائۀ چند نمونه از مبانی متافیزیکی علوم فیزیکی که با بهرهگیری از آموزههای قرآن مورد بررسی قرار گرفتهاند، امکان بهرهگیری از قرآن در واکاوی مبانی این علوم اثبات میشود
معلمی، حسن؛ پیشینه و پیرنگ معرفتشناسی اسلامی؛ چ1، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، 1386.
مک مولین، ارنان؛ «علوم طبیعی و عقیده به خالق: ملاحظات تاریخی»، فیزیک، فلسفه و الهیات (مجموعۀ مقالات)؛ ترجمۀ دکتر همایون همتی؛ چ1، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، 1386.
مؤدب، سیدرضا؛ مبانی تفسیر قرآن؛ قم: انتشارات دانشگاه قم، 1386.
میرزاى قمى، ابوالقاسم بن محمدحسن؛ القوانین المحکمة فی الأصول؛ 4ج، چ1، قم: دار احیاء الکتب الاسلامیة، 1430ق.
میرسپاه، علیاکبر؛ «نقش فلسفه در تولید علوم انسانی»،مبانی فلسفی علوم انسانی؛ ج2، مجموعۀ مقالات، (قسمت اول)؛ قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1391.
وایدنر، ریچارد و رابرت سلز؛ مبانی فیزیک نوین؛ چ4، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1379.
67. هات، جان اف؛ علم و دین از تعارض تا گفتوگو؛ ترجمۀ بتول نجفی؛ قم: کتاب طه، 1382.
Adler, Mortimer J. and Wolff, Peter; The Great Ideas Program: Philosophy; University of Minnesota: Encyclopaedia Britannica Inc, 1959.
Grant, Edward; AHistory of Natural Philosophy From the Ancient World to the Nineteenth Century; Cambridge: Cambridge University Press, 2007.
Harman, Graham; Bells and Whistles: More Speculative Realism; Winchester, UK: John Hunt Publishing Ltd, 2013.